Tak, piorun teoretycznie może dostać się przez otwarte okno, ale prawdopodobieństwo takiego zdarzenia jest skrajnie niskie. Zamykanie okien podczas burzy ma sens przede wszystkim z powodu silnego wiatru, ulewnego deszczu, gradu i przedmiotów niesionych przez wichurę.
Czy piorun może wlecieć przez okno?
W przypadku zwykłego wyładowania atmosferycznego nie należy wyobrażać sobie pioruna jako czegoś, co swobodnie przelatuje przez pokój. Bezpośrednie trafienie w budynek może jednak uszkodzić dach, instalację, szybę albo urządzenia podłączone do prądu. Zamknięte okno nie daje absolutnej ochrony przed skutkami uderzenia, ale przebywanie wewnątrz budynku jest znacznie bezpieczniejsze niż pozostawanie na otwartej przestrzeni.
Osobnym zjawiskiem jest piorun kulisty, czyli rzadka, świecąca kula obserwowana zwykle w czasie burzy lub krótko po niej. Jej natura nadal nie została w pełni wyjaśniona. Opisy obserwacji wskazują, że taki obiekt może mieć od kilku do kilkudziesięciu centymetrów średnicy, poruszać się niezależnie od kierunku wiatru i utrzymywać przez krótki czas.
Mateusz Barczyk, synoptyk i meteorolog IMGW, podkreśla, że nie można całkowicie wykluczyć przedostania się pioruna kulistego przez otwarty otwór, ale brakuje dobrze udokumentowanych danych pozwalających określić realne ryzyko. Aby doszło do takiego zdarzenia, piorun kulisty musiałby najpierw powstać, następnie znaleźć się na torze prowadzącym w stronę konkretnego okna i przetrwać wystarczająco długo. To sprawia, że mówimy o skrajnej rzadkości, a nie o typowym zagrożeniu podczas burzy.
Budynek, zwłaszcza o konstrukcji żelbetowej, może częściowo działać jak klatka Faradaya. Ładunek elektryczny rozchodzi się wtedy głównie po zewnętrznych elementach konstrukcji, co ogranicza zagrożenie wewnątrz. Nie oznacza to pełnej ochrony przed każdym skutkiem wyładowania. Dlatego podczas burzy nie należy stać w otwartym oknie, opierać się o metalowy parapet ani wychodzić na balkon.
Dlaczego trzeba zamykać okna podczas burzy?
Najważniejsze powody są znacznie bardziej przyziemne niż piorun kulisty. Silna nawałnica może uszkodzić wyposażenie mieszkania i stworzyć zagrożenie dla osób przebywających blisko okna. Zamknięcie okien ogranicza przede wszystkim następujące ryzyka:
- Silny wiatr może gwałtownie zmieniać ciśnienie wokół budynku, przeciążać skrzydła okienne i uszkodzić zawiasy, okucia albo szybę.
- Ulewny deszcz i grad mogą dostać się do środka, zniszczyć podłogi, meble oraz sprzęt elektryczny, a także doprowadzić do lokalnego zalania.
- Gałęzie, donice i inne przedmioty niesione przez wichurę mogą wpaść przez otwór okienny lub uderzyć w szybę.
- Odłamki szkła stają się zagrożeniem, gdy okno zostanie rozbite przez grad, gałąź albo element oderwany od budynku.
Właśnie dlatego Mateusz Barczyk z IMGW zaleca zamykanie okien przede wszystkim ze względu na silny wiatr. Nie chodzi o to, że każde otwarte okno przyciąga pioruny. Chodzi o ograniczenie skutków całej nawałnicy, która może być niebezpieczna nawet wtedy, gdy żadne wyładowanie nie trafi bezpośrednio w budynek.
Co zrobić, gdy zbliża się burza?
Przed nadejściem nawałnicy wykonaj kilka prostych czynności, które ograniczają ryzyko w domu:
- Zamknij okna, drzwi balkonowe i drzwi prowadzące na taras.
- Odłącz od zasilania wrażliwy sprzęt elektroniczny, szczególnie jeśli burza jest blisko.
- Schowaj z balkonu i tarasu donice, meble oraz inne przedmioty, które może porwać wiatr.
- Odsuń się od okien i nie obserwuj wyładowań z balkonu ani z parapetu.
- Nie dotykaj metalowych parapetów, balustrad, rur i innych metalowych elementów.
- Śledź komunikaty IMGW, RCB lub lokalnych służb, zwłaszcza gdy pojawia się ryzyko podtopień.
Nie trzeba natomiast wpadać w panikę ani traktować pioruna kulistego jako prawdopodobnego scenariusza. Jeśli okno jest otwarte i zbliża się burza, po prostu je zamknij, odejdź od szyby i zabezpiecz przedmioty znajdujące się na zewnątrz.
Piorun wpadający przez okno brzmi jak scena z horroru, lecz w rzeczywistości jest zdarzeniem skrajnie mało prawdopodobnym. Realne zagrożenie stanowią przede wszystkim wiatr, grad, ulewa, rozbite szkło i przepięcia. Rozsądne zachowanie oraz zamknięcie okien zapewniają przed nimi znacznie lepszą ochronę niż obawa przed niezwykle rzadkim piorunem kulistym.
